ENKELE KOMMENTARE OP MONOCHROOM REËNBOOG

11226051_10206786952410922_759259504811044360_n

ENKELE KOMMENTARE OP MONOCHROOM REËNBOOG

(SOOS VERSKYN IN LITNET  )

Annette le Grange

‘n Moet lees boek. Skitterende skryfstyl, eerlik, openhartig. Die storie tref mens fel,veral vir ons wat in daardie era groot geraak het. Die boek lewer ‘n intense genot en mens is half jammer daar is nie nog hoofstukke oor nie, veral as jy lees en besef dit is die laaste bladsy. Baie geluk mnr Fourie, jou boek is beslis aan te beveel vir jonk en oud. Stukkie ware geskiedenis van ons brose land en sy mense.

  • Gert Burger

    Een boek wat ek sonder twyfel sal aanbeveel. Veral die mense wat die tyd van die bosoorlog intens belewe het, kan dalk uitvind hoe naby hierdie verhaal aan hul eie belewenisse is.

  • Alice Hendriks-Boshoff

    Monochroom Reënboog is ‘n boeiende boek. Die taalgebruik en skryftrant pas treffend aan by die verskillende lewensfases van Abrie, die hoofkarakter. Fourie skilder omgewing, omstandighede en situasies só helder en lewensgetrou, dat ‘n mens sterk daarmee kan identifiseer – veral as jy self ‘n oud-Bloemfonteiner is. Hierdie boek leen hom m.i. nie tot ‘n opvolg van enige aard nie, maar ook ander skeppingswerk van Fourie sal ‘n aanwins wees vir die Afrikaanse boekrak. Ons sien uit daarna.

  • Dr G M Augustyn

    Ons wat bevoorreg is om Andre in persoonlike verskyning te ken, hier in Engeland, weet dat die man sy woorde weeg en kies, en dat hy versigtig omgaan met mense omdat hy broosheid diep ken. Sy verhaalkuns in Monochroom Reënboog bring lekkerte in vele opsigte, want ook daar is ontwerp en fyn kies van woord en gedagte volop vir die genietleser en die ontledingsleser. Knap gedaan, Andre!

  • Andre De Wet

    As ‘n seun van ‘n soldaat wat self in die 70’s groot geword het was dit ‘n ongelooflike grypende boek. Ek kon myself inleef in heelwat van die situasies. Ek bly ook nou in Engeland en die boek het erg aan my hartsnare getrek.

  • Willie Brits

    Ek was weer teruggevoer na my kinderdae op ‘n wyse wat my ‘n knop in die keel gegee het. André jou eerlike, gemaklike skryfstyl gee geloofwaardigheid aan jou boek. Wel gedaan my vriend. Ek kan nie wag vir die opvolg nie.

  • Andre Eloff

    Toe ek die boek lees het my eie lewe en grootwordwêreld voor my afgespeel. Ek is deeglik herinner aan die ou dae. Die boek is briljant geskryf … vol hartseer, verlange, nostalgie, vreugde en letterkunde met ‘n sterk geskiedkundige inslag.
    Ek het dit geniet … dankie Andre. Maak weer so!

  • Colleen Potgieter

    Ek het so pas ‘n boek klaar gelees … dit was fantasties … kry dit, koop dit of leen dit, maar lees dit. Die boek: Monochroom Reënboog geskryf deur André Fourie.

  • Herman du Plessis

    Baie geluk met ‘n uitstekende boek. Ek het elke bladsy geniet, en lekker gelag, gehuil, en opgewonde geraak saam met jou karakters. Dit het my soveel nostalgiese genot verskaf om te lees van ons herkoms in hierdie monochroom reënboogland. Ek lees al Jeffrey Archer, Sidney Sheldon, Stigg Larson, Jo Nesbo, Deon Meyer en Wilbur Smith se boeke, en kan nou die naam van Andre Fourie daarby voeg.

    Welgedaan, en mag daar nog baie uit jou pen vloei. Jy mag maar!

  • Johan Noordman

    Nooit so geboei deur ‘n boek nie – wens dit het nog 20 addisionele hoofstukke gehad. Kan nie wag vir ‘n volgende treffer nie.

    LEES HIER MEER OOR MONOCHROOM REËNBOOG

 

Advertisements

LITNET: ANDRÉ FOURIE OOR MONOCHROOM REËNBOOG

11226051_10206786952410922_759259504811044360_n

LITNET VRA TIEN VRAE AAN ANDRÉ FOURIE OOR MONOCHROOM REËNBOOG

  1. Waarom het jy Monochroom reënboog geskryf – en was daar een idee/emosie waaruit die boek ontspring het, of kan jy verskillende faktore as inspirasie noem?

Ons woon tans in Engeland en eendag het die verlange na Suid-Afrika en my mense die oorhand gekry. Ek het sommer begin skryf aan ‘n storie uit my kinderjare in Bloemfontein en toe ek weer sien, het ‘n boek begin vorm aanneem.

2. Waaroor handel die storie?

Dit is die verhaal van Abrie, ‘n seun wat grootword gedurende die 1960’s en 1970’s in Bloemfontein. Die storie strek oor tien jaar en vertel van Abrie se lief en leed, sy verhoudings met mense van verskillende kultuurgroepe, sy bewuswording van apartheid en sy twyfel in die standpunt wat hy ten opsigte van die kwessie moet inneem. Abrie se tienerhormone skop ook in met gepaardgaande eerste liefde (en later ernstiger romanse). Die laaste gedeelte van die boek handel oor sy diensplig, belewenisse op die grens en die impak wat dit op sy lewe gehad het.

 3. Die titel roep kleurvolle en ook teenstrydige aspekte op: vertel asseblief iets hiervan.

Suid-Afrika staan as die reënboognasie bekend, maar ons weet almal dat daar ‘n tyd was (en selfs vandag nog is) toe die reënboog nie so kleurvol was nie en hoofsaaklik maar in skakerings van swart en wit was. Dit titel verwys ook na ‘n blaai deur ‘n album vol monochroom foto’s van onthoutye en wonderlike (maar ook nie-so-wonderlike-nie), kleurvolle dae.

  1. Wat was die moeilikste aspek van die skryfproses van hierdie boek, en hoekom?

LEES VERDER:

Tien vrae: André Fourie oor Monochroom reënboog

 

 

WINTERTYD IS RUGBYTYD – 1970

WINTERTYD IS RUGBYTYD – 1970

Mannetjies

Rugby was my lewe.

My onder 15-span, so dink ek met nabetragting, het darem meer wedstryde gewen as verloor. Ons was wel nie ‘n topspan nie en ek moet toegee dat my spel nou regtigwaar nie so was dat die Springbokkeurders ‘n snerpendkoue Saterdagoggend sou opoffer om na ons wedstryd te kom kyk nie.

Maar Pa het.

Vroeg Saterdae, in die hartjie van die winter, moes hy opstaan om my betyds by ‘n rugbyveldveld af te laai. Die A-span het altyd later in die oggend gespeel, wanneer die Vrystaatse wintersoggend darem al so bietjie ontdooi het. Dit was egter ons manne van die laer spanne, die B- en C-spanne, wat as’t ware die ys op die veld moes breek en eerste moes speel.

Daarom moes Pa my vroeg by die veld besorg het. Dan staan hy daar saam met ‘n klompie ander pa’s ons en aanmoedig asof ons die Springbokke is. Die ryp het dikwels nog wit op die wintersgras gelê. Met ‘n wasem-asem deel Pa dan saam met ‘n ander pa die koffie uit die fles wat Ma saamgestuur het, nekke diep in die krae ingetrek.

Persoonlike hoogtepunte van my skooljare is op doodgerypte rugbyvelde aangeteken. Persoonlik, ja, want wat vir een persoon ‘n hoogtepunt is, is vir ‘n volgende een maar vanselfsprekend.

Daar was laagtepunte ook. Soos tydens die een wedstryd toe ek wou indruk maak op Sanet.

Rugby was die hoofonderwerp van bespreking, oral. Op die speelgrond, in die klas, op die bus en selfs, volgens Pa, by die kerkraadsvergadering. Brian Lochore se All Blacks was in die land en kort tevore het die hele land geluister hoe ou Spiekeries vir Syd Nomis doellyn toe aangemoedig het. Aanmoedig? Dalk nie die regte woord nie. Die gewilde sportkommentator was histeries. “Syddie! Syddie! Syddie!” Onpartydige sportkommentaar.

SPIEKERIES

Sanet het langs die veld saam met ‘n groep meisies gestaan en ek wou  haar aandag kry. Ek was op buitesenter en die bal het bitter min verby Jakkie op binnesenter gekom. Ek moes dus hard werk om my doel te bereik. Op een stadium is Jakkie in ‘n losgemaal ingetrek en Dirk laat loop die bal na my met ‘n yslike gaping wat wink.

Ek vat daai gaping, bal onder die regterarm. Die gaping laat my toe om spoed op te tel en ek hardloop skoon onder die teenstanders en my ondersteuning uit. Selfs hulle heelagter word onkant gevang.

Hulle het so ‘n groot stut gehad wat maar baie stadig by die losgemale en skrums aangekom het en hy was dus nog van die vorige losgemaal naby hulle doellyn op pad na die pas afgelope losgemaal toe ek hom voor my gewaar. Net hy staan tussen my en die doellyn, tussen my en my doelwit om die meisiekind te beïndruk. My oomblik het aangebreek, die perfekte geleentheid om vir haar te wys van watter stoffasie hierdie senter gemaak is.

Ek pyl reg op die ou grote af, in volle vaart en sien hoe  hy sy hande op sy heupe plaas en gereed maak om my te stop. My strategie is doelbewus, berekend, want ‘n senter is rats en vinnig. ‘n Stut nie. Hoe kan ‘n lomp stut ‘n ratse senter stop? Die mense langs die veld raas en ek hoor hoe word my naam geskreeu.

Go Abrie! Go Abrie!”

Op die laaste moment – ek kon sy asem ruik – doen ek ‘n systap, een wat ou Mannetjies jaloers sou gehad het. Ek sou agterna nooit weer ‘n stut as lomp klassifiseer nie.

Toe ek klaar gesystap het, staan ou Grote steeds voor my. Ek kan onthou dat ek hom in volle vaart getref het, maar daarvandaan niks. Niks.  Ek het eers weer begin onthou toe ek met klere en stewels en al onder ‘n koue stort gestaan het. Jaco het met ‘n stokkie gekeer dat my braaksel die stortuitloop verstop.

Ek het ‘n paar keer agterna gehoor – elke keer onder histeriese gelag – hoe ek ou Grote getref het, teruggebons het, ‘n agteroor flik-flak gedoen het en doodstil bly lê het. Blykbaar het ek nie lank gelê nie, want toe die Rooikruis-ouens my wou afdra, het ek vertel dat ek reg is. Omdat die wedstryd amper verby was, het hulle my toe maar die voordeel van die twyfel gegee, totdat ek in die opponente se agterlyn gaan stelling inneem het en verder niks van die wedstryd af geweet het nie. Jaco en die Rooikruis-ouens het my kleedkamer toe gehelp.

Ek het Sanet se aandag gekry. Debbie vertel dat sy en die ander meisies toilette toe moes hardloop soos hulle gelag het.

Pa het gevra of ek dit weer eendag kan doen, maar hom net betyds waarsku dat hy sy rolprentkamera gereed kan hê.

EK EN ELVIS IN ‘N VOLKSIE

Nou andernag droom ek mos ek en Elvis is in ‘n Volla op pad Suid-Afrika toe, hier van Engeland af. Ek bestuur en hy sit langs my, kompleet met glinsterpak, donkerbril, wit skoene en als en hy neurie Are You Lonesome Tonight.

Vreemde droom gewees en soos dit nou maar in drome gaan, werk ons daai Volla sommer luglangs hier oor Afrika, net so oor die boomtoppe. Maar dis nou nog nie die vreemde deel nie.

Op ‘n stadium ontwikkel Elvis ‘n nood en ek sê vir hom hy moet sommer die deur oopskuif (ja ek weet, ‘n Volksie met ‘n skuifdeur!) en sommer hier van bo af sy besigheid doen; ek dink nie die mense sal kyk nie. En toe gebeur ‘n wonderlike ding – alhoewel dit steeds nie dié vreemde deel van die droom is nie. Elvis staan in die deur en… wel, hy spuit. Maar nie die gewone straal wat mens sou dink hy spuit nie. Hy spuit geld. Sulke blink-goue munte wat met ‘n boog aarde toe val. En die mense op die grond hol agter die Volla aan en skep geld. Groot nood gewees, daai een wat Elvis verlig het.

Ja, mens kan lekker nonsens droom. Wonner wat die droomkenners van hierdie een sal maak.

Toe ek nog jonger was – dalk nou nog – het my ma altyd gesê: “Elke huis het sy kruis”. Vir my het dit nie altyd so gelyk nie. Daar was tye gewees dat net ek en so ‘n paar ander ouens met ons kruise geswoeg het – ons klompie en ook daai honger kinders daar van Biafra en nog so ‘n paar ander mense. Die res van die ouens het nie kruise gehad nie, so het dit vir my gelyk. Nie met die karre wat hulle gery het of die vakansies wat hulle kon bekostig of die baie paarties wat hulle gehou het nie. Party ouens se hele houding projekteer mos sommer sukses. Geen moeilikheid nie. Hy is die lewe se witbroodjie. Sy kinders doen ewe goed op akademiese vlak as op sportgebied en dan is die ou se kind, net soos sy pa, ook nog die middelpunt waarom die sosiale lewe van sy ouderdomsgroep draai. Hy – die pa – het so ‘n plat leerbundeltjie in sy gatsak waaruit hy note met ‘n indrukwekkende kleur by die slaghuis trek as daai groot steaks vir vanaand se braai gekoop word, of by die kafee, of sommer as Kind kom geld vra om uit te gaan. En dan, terwyl hy skuins lê om by sy gatsak uit te kom, is hy gemaak-kwaad: “Jong, julle kinners dink mos geld groei op my rug,” terwyl die kind se hand om die groot noot vou wat sy pa uithou.

Nee, besluit jy, hier’s nie moeilikheid nie.

Sondae in die kerk, voor dominee begin praat, hou ek die mense dop wat inkom. Almal gemasker en mooi aangetrek. Ons maskers smaail die smaail van “goed-dankie” en ons klere verklap niks van ons kruis nie. Ons drink saam tee na die diens en gesels oor rugby en die weer. En dan gaan ons elkeen terug na ons kruise toe.

Soos die Britse egpaar, Peter en Penelope Duff. Skatryk filantrope met ‘n duur woonplek in Bath se gegoede area. Peter borg klassieke konserte en operas as’t ware sommer so uit sy gatsak. En gaste wat daarheen uitgenooi word, word voor die tyd op ‘n ete in voorste restourante getrakteer.

In Desember verlede jaar het hulle veertig gaste, meestal uit die filantropiese kant van die plaaslike kunstewêreld, na hulle huis genooi. Die gaste was onder die indruk dat die egpaar hulle gaste wou bedank vir nog ‘n suksesvolle borgjaar.

In werklikheid het die egpaar totsiens gesê. Maar die gaste het dit nie geweet nie, nie toe nie.

Enkele dae na die onthaal het die egpaar hulle tasse gepak, die wit hortjies voor die vensters van hulle vyfverdieping-huis toegemaak en na hulle kleiner huis iewers in die platteland vertrek. Nie een van die gaste het geweet dat die egpaar terminaal siek was nie. Dokters het die twee meegedeel dat hulle kankers versprei het en ongeneeslik is. Nie al hulle geld, nie al hulle vriende, nie al hulle goeie werk kon hulle kruis wegneem nie.

Kort daarna, terwyl hulle nog sterk genoeg was, het hulle ‘n vliegtuig Zürich, Switserland toe geneem waar hulle in die selfhelp selfmoordkliniek, Dignitas, ingeboek en ‘n einde aan hulle lewens gemaak het.

Daar’s ook my ou buurman, ook ‘n Peter. Waardige, ordentlike argitek van ‘n Engelsman. Mooi huis, Mercedes, reis die wêreld vol agter projekte aan – Dubai, Rusland, Kaapstad. Hy het self hulle huis met die mooi uitsig oor die Teemsmonding ontwerp en woon al sedert die vroeë sewentigs hier. Bedags sien ek hom agter sy masker, geen teken van ‘n kruis nie. Groet vriendelik, verneem na mekaar se welstand. Met nabetragting onthou ek die donker kringe onder sy oë en sy vrou se al hoe krommer wordende skouers.

So ‘n week voor Kersfees het die balju hulle uit hulle huis kom sit. Van hulle duur meubels is in my beskeie garage gestoor. Sy projekte in Amerika en Duitsland het gevou en die gebeure voor Kersfees was maar die kulminasie van baie nagte se rondrol.

Ek staar my nie meer blind teen ander mense se karre of beursies of glimlagte nie. Ek het geleer om Mammie se woorde ernstig op te neem: “Elke huis het sy kruis.” Of, soos ek dikwels vir die kinders sê: As iets van iemand vir jou so aanloklik lyk dat jy dit graag sal wil hê, moet jy bereid wees om daardie persoon se hele pakkie te vat – nie net die stukkie wat vir jou aanloklik lyk nie.

O ja, nou het ek nog nie vertel wat die vreemde deel van my droom was nie. Nee, Elvis weet toe mos te vertelle dat dit vir hom lyk of die Cheetahs hierdie jaar so effe swaar trek. Maar waar vererg ek my bloedig vir die man en skop hom amper by die skuifdeur van die Kewertjie uit. Dis ‘n teer puntjie vir my daai; dis so goed hy kom trap met daai wit skoen van hom hier op ‘n liddoring. Ek meen, hy, Amerikaanse sanger, boonop nie meer met ons nie, weet nie dat die Cheetahs niks het om te bewys nie. Hulle het tog  die afgelope tyd gewys hulle kan die Curriebeker wen, hulle is ‘n topspan en vat nou so bietjie van ‘n ruskans om die ander spanne weer ‘n beurt te gee. (Dit kan dalk taktiek ook wees – so bietjie later in die seisoen kom hulle met ‘n formidabele eindpoging en laat die ander spanne weer in snot en trane. Ons ken mos die storie.)

Ek sê toe vir hom: “Luister hier Elvis my maat, hou jy maar eerder by jou singery. Wat weet julle Yanks in elk’geval van rugby af? En as ek dit nou nie mis het, moes jy eintlik nie eers hier gewees het nie. So, sing of bly stil.”

ElvisEn toe word ek wakker.

AAAAH…. CHEETAAAH!!!

Kyk, daar kom ‘n tyd in enige Blou Bul-ondersteuner (of enige rugbyondersteuner vir sover dit aangaan) se lewe dat hy wens hy was eerder ‘n Cheetah-ondersteuner.

Daai nuwejaarsvoorneme van my om hierdie jaar my sport net te geniet en nie weer sulke hoë verwagtinge te hê nie – “om teleurstellings te voorkom” – lê lankal iewers en vrot. Nee wat, sommer met die eerste afskop toe vertrek daai ou voornemensie saam met die bal en die Kings se drome. Ek het nogal gedink om hierdie jaar rugby te kyk soos ek na ‘n fliek kyk: Sit rustig, kry ‘n verversinkie of twee en ontspan. Lewer kommentaar indien nodig en wanneer die wedstryd klaar is, sien dan uit na die volgende een – of die Cheetahs nou wen of verloor. Dis tog net ‘n game.

Sê wie? Saterdagaand het die skeidsregter toe seker sy kramp gekry op die plek waar ek dit vir hom toegewens het en moes my huisgenote my aftrek grond toe ná die Cheetahs se pragoorwinning. Vrystaaaaat!!

Met ‘n kookwater Cheetah-span wat vriend en vyand (behalwe stoere ondersteuners soos die uwe, natuurlik) verras, kan g’n mens onbetrokke wees nie. Hier in die vreemde ondersteun ek mos enige span met ‘n Suid-Afrikaanse klankie – selfs Saracens en die Sharks. Ja, en selfs die Bulls, maar dan moet daai verversing minstens  vier vingers hoog wees.

Manne (en vroue!) kyk, daai magtige Cheetahs se laaste paar vertonings laat hierdie Engelse verskoninkie vir ‘n lente sommer sonnig lyk. Ek moes die kalender die afgelope naweek tuin toe vat en vir ons affodille gaan wys dat dit lankal lente is, want hulle wag toe nog heel geduldig vir die blomseisoen om aan te breek. Maar nou kan ek hulle nie kwalik neem dat hulle so effe verward voorgekom het nie, want as ek nou ‘n blom was met ‘n dik sneeulaag wat my blomknop grond toe druk, sou ek ook nie kon raai dat ek al moes kleur wys nie.

Dit smaak my dat dit nie net die Britse blomme is wat totaal en al in die war is nie. Moeder Natuur het wêreldwyd fauna en flora (insluitend ons regoplopers) se kalenders herskryf. Mammie daar in Pretoria vertel vir my hoe die hitte hulle na die winter laat verlang en my ou vriend, Jooste van Bloemfontein, vryf dit onder my hunkerende neus hoe hy in sy dertig-grade-swembadwater ontspan. In die herfs!

Warm Vrystaat-groete uit ‘n sneeubedekte (lente-)Engeland.

BOEREWORS EN SJOE SIE!

Vreugde in Zimbabwe

Nou ja, wat sal ‘n mens van die afgelope rugby-wintertoere sê? Miskien so min as moontlik.  Ek sien ons het darem ons derde plek op die ranglys behou ná Australië (2de) en die skrikwekkende manne-in-swart heel gemaklik bo-aan.

En as mens liewer niks oor die rugby wil sê nie, dan wil ‘n mens nie eers gedagtes hê oor krieket nie. Zimbabwe? Hoe is dit moontlik dat een van die versukkelste lande ter wêreld twee wedstryde teen Suid-Afrika wen? Volgens die een of ander opname wat kyk hoe gelukkig die verskillende lande se mense is, blyk Mugabe se mense oor die algemeen gelukkiger te wees as hul suidelike bure. Hoe verklaar dit dan dat hulle hul lewens in gevaar stel om riviere vol krokodille oor te steek, deur leeugebied te trek, oor elektriese heinings te klouter  en dan nog die moontlikheid van xenofobiese aanvalle te trotseer wanneer hulle in groot getalle die grens na Suid-Afrika oorsteek?

Op ‘n heel ander noot.

Ons manne se gereedskap haal die nuus die laaste tyd om heel onwaarskynlike redes. Kyk nou maar vir onse Prez Zuma en DAARDIE skildery.

En dan is daar daai ou in Japan wat sy kroonjuwele chirurgies laat verwyder en gevries het. Enkele maande later kry hy toe ‘n blink plan. Gedagtig aan die Oosterse smaak vir eksotiese cuisine  sien hy toe ‘n gaping om geld te maak. Tydens ‘n openbare geleentheid omskep hy  toe sy (bestand)dele in ‘n liplekker gereg. Vyf kliënte het elk sowat $250 ‘n worsie, ek bedoel porsie betaal. Wonder wat het hy die gereg genoem – dalk Sjoe Sie!

Hoe groot is ‘n porsie?

Nee wat, noem my oudmodies, maar gee my eerder ‘n lekker stuk boerewors met gebakte hoendereiers. Saam met pap en sous is dit net so lekker. Of sommer met enige iets.

Regte egte boerewors

Nou wat laat my nou skielik dink aan daai ingelegde worsies wat ons destyds op die grens gekry het?

Wat het ons dit nou weer genoem…?

Maar dit het beslis nie $250 gekos nie.