WISE WORDS

Autographs-2000x1493

Remember those days when we all had autograph books? (OK Youngster, excluding you – you will not remember.) Your friends, nearest and dearest would write a message, some words of wisdom or a joke in your autograph book. On the last page of every single autograph book in the world, someone hurried to write: “By hook or by crook, I’m the last in your book” – with their name and date. There was also the endless stream of “Roses are red, violets are blue …” variants. I still giggle like I did when I first read this version as school boy:

“Violets are red, Roses are blue.

I’m not a poet …

Nice tits!”

Well, that was obviously not in my book.

It was very special to have a message and signature of a famous person in your book. As a passionate rugby supporter I spent a whole Saturday morning in the hotel foyer where the 1970 All Black team had stayed in my hometown. I still treasure their signatures – Brian Lochore, Colin Meads, Ian Kirkpatrick …  the whole team. My prized signatures, though, were those of the Springbok captain, Dawie de Villiers and the legendary Frik du Preez.

In these uncertain and, for many, troublesome times, I want to give to you these wise words that my dear mom wrote in my autograph book when I was 10 years old (free translation):

“The best advice to steady those trembling knees during daunting and uncertain times, is – kneel on them. Love, Mom.”

Stay safe and spread love … nothing else.kniel

CORONA MADNESS

89287986_10157073099545959_7218469504806813696_n

Am I really that ignorant? What am I missing? Will my obliviousness come back and haunt me at some future point in time?

Or are people really that gullible?

According to Public Health England  “…the average number of deaths in England caused by seasonal flu for the last five seasons, 2014/15 to 2018/19, was 17,000 deaths annually (ANNUALLY!). This ranged from 1,692 deaths last season, 2018/19, to 28,330 deaths in 2014/15. Since October, more than 4,000 people with confirmed flu have been admitted to hospitals in England with at least 70 deaths.

In the USA, Centres for Disease Control and Prevention (CDC) estimates that “seasonal influenza has resulted in between 9 million and 45 million illnesses, between 140,000 and 810,000 hospitalizations, and between 12,000 and 61,000 deaths ANNUALLY since 2010.

These figures make the statistics for Covid-19 pale into insignificance.

But you’d better be quick if you want to verify these statistics, because governments, realising that citizens like me are smelling a rat, are removing this information from the internet faster than you could say CORONA! SEE, there I’m starting a rumour now. It is not true. Or is it?

Someone, somewhere is capitalising on the vulnerability of people. Chinese manufacturers of toilet paper, masks and hand sanitizer? (There goes another rumour.)

Will we ever know?L200304ce-small-1100x721downloadCoronavirus-Panic-by-Bob-Englehart-PoliticalCartoons.com-88347040_10213561491906772_4107176203239030784_o5e3b3e78c9a17.image

IS DAAR WERKLIK ‘N BEGIN EN ‘N EINDE?

time portal

Sedert ek jare gelede die rolprent, “Somewhere in Time” met die pragtige Jane Seymour en Christopher Reeve gesien het, het ek ‘n fassinasie met reise oor tydsgrense heen. Ouens wat baie slimmer as ek is, gebruik terme soos “geslote tydagtige kurwes”, “kosmiese stringe” en “kwantum swaartekrag” in ‘n poging om hul teorieë te staaf – volgens hulle kan daar (in teorie) wel oor tydsgrense heen gereis word. My oupa sou gesê het, “Jong, e-e-ek, weet darem nie”. Ten spyte daarvan dat daar oor die jare heen al baie e-e-ek-weet- darem-nie’s verkeerd bewys is toe ons wel met selfone vakansiefoto’s begin rondstuur en banksake gedoen het, vliegtuie vinniger as klank kon vlieg en enkele tieners self hulle kamers aan die kant begin maak het (ja, dis waar!), is ek nogal geneig om met my oupa saam te stem.

Ek het al baie gewens ek kon die tyd terugdraai om iets anders te doen as hoe ek dit gedoen het. Of gou gaan kyk wat wag in die toekoms voordat ek ‘n belangrike besluit neem. Ek kan egter nie sien hoe tyd, soos ‘n CD of DVD, ge-rewind of ge-forward kan word nie – om baie redes.

Wat ek wel die laaste tyd oor wonder, is die konsep van tyd in die ewigheidskonteks. En hier kom ‘n baie groot SÊ-NOU-MAAR in die prentjie in. Want hoe sal ons nou ooit met sekerheid weet?

Sê nou maar tyd het nie ‘n begin of einde nie? (En daar verloor ek nou die helfte van my lesers! ‘n Waarskuwing aan die oorblywende een – dit word selfs meer kompleks.)

Tyd, soos die gemiddelde mens dit ken, word gemeet met horlosies en kalenders en is gekoppel aan seisoene asook son- en maanbewegings. Maar dit is relatief, want tydsones kom ook nog in die prentjie in. Wanneer die mense in Australië die sonsopkoms van ‘n nuwe dag bewonder, maak mense op ander plekke gereed vir ‘n nagrus. Ek onthou toe my pa in Suid-Afrika dood is, was dit na middernag daar, maar nog voor middernag hier in Engeland. Ek en my sus het dus verskillende datums vir my pa se sterftyd.

Ek wonder egter oor ‘n ander konsep van tyd.

Dit het alles met ‘n droom begin. Ek droom ek loop ingedagte op ‘n pad. Skielik bevind ek my op ‘n totaal onherkenbare plek – ‘n vreemde dimensie. Niks lyk soos ek dit op aarde ken nie. Ek raak byna paniekerig en wonder hoe ek daar gekom het. Ek besef dat ek verdwaal is en draai om. Ek begin terughardloop en kom by ‘n vreemde ingang – een van daai wat soos water  in sci-fi-films lyk (die Engelse noem dit ‘n “portal”). Met mening spring ek terug deur hierdie “portal” … en skrik wakker. Ek wonder toe of ek dalk vir ‘n oomblik dood was en weer bygekom het. Was ek vir ‘n oomblik in ‘n ander dimensie? (Iemand wat ek ken het ‘n hartaanval gekry toe hy die huis instap en soos ‘n boom neergeval. Talle tekens het agterna daarop gedui dat hy vir ‘n oomblik dood was en met die slag van die val weer teruggebring is.)PORTAL

Dis toe dat ek begin wonder oor die mens se bestaan – die geboorte en dood, die begin en die einde. En daarna …

Hierdie ge-wonder is natuurlik niks nuuts nie en is so oud soos die mensdom self. Baie mense se gedagtes oor die onderwerp word as die alfa en omega (verskoon die woordspeling) verkoop en talle godsdienste en sektes is al daar rondom gebou. Van my kleintyd af weet ek van die hemel en die hel. Soos talle godsdienste vertel, is die hel ‘n plek van ewige straf vir dinge wat jy tydens jou leeftyd verkeerd gedoen het en die hemel is ‘n plek van ewige beloning omdat jy soet was en glo. Ander godsdienste vertel weer van reinkarnasie of die onderwêreld.

Ek weet dat ek, lewende wese, uit twee primêre dinge bestaan: weefsel en energie. Alle lewende organismes bestaan daaruit. Weefsel, in die mens, bestaan uit water, proteïne, vette, koolhidrate en minerale. Wanneer jy jou laaste asem uitblaas, of jy nou deur ‘n leeu opgevreet en uitgeskei word en of jy nou begrawe word, jou liggaam word basies kompos. Dit word afgebreek in verskillende prosesse tot ‘n veelvoud van stowwe. Jou brein ook – jou geheue word uitgewis. Daar bly niks van die weefselgedeelte van jou liggaam oor soos mense dit onthou nie. (Alhoewel, ek wonder ook baie oor die oorplasing van DNA, menslike chimeras en sulke goed, maar dit is ‘n gesprek vir anderdag). Jou energie, egter, gaan nie tot niet nie. Einstein het ons al vertel dat energie, veral in ‘n ope sisteem soos jou liggaam of die aarde (waar ons energie met ons omgewing uitruil), nie vernietig word nie, maar bloot aangaan, meestal in ‘n ander hoedanigheid. Energie word dus getransformeer.

En dit is op hierdie punt dat my ge-wonder groter word.

Veronderstel (daai sê-nou-maar!) ons almal  lewe in ‘n spesifieke dimensie (tans die aarde) in ‘n spesifieke tyd op ‘n tydlyn. Die lyn strek terug die ewigheid in en so ook vorentoe die ewigheid in (onthou, die heelal is onmeetlik groot en, so word daar gedink, brei steeds uit). Een heuglike dag op aarde soen jou ouers mekaar, een ding lei tot die volgende en, siedaar!, jy word op aarde verwek – met die liggaam waarin jy hopelik die aarde gaan bewandel. Jy is steeds net ‘n bondel water, proteïne, vette, koolhidrate en minerale – totdat energie jou lewe gee. Jou “power pack start jou op”.  Jou “power pack” gee nou lewe aan die vorm wat daai water en vet en goete aangeneem het – jou liggaam. Die “power pack” kon dalk net sowel in ‘n koei of ‘n boom ook beland het, maar dit was vir jou bestem. Of hoe?  Nou skop ‘n menigte interne en eksterne faktore in om jou te vorm – jou persoonlikheid, jou geloof, jou kulturele waardes, intelligensie en so aan.

 Waar kom daardie energie vandaan en waaraan het dit lewe gegee, wat was dit voordat dit getransformeer en in my liggaam kom vestig het?

Is dit ons siel?

Terug na my droom. Sê nou maar daardie energiebal beweeg op hierdie tydlyn langs, dalk selfs heen en weer – vir ewig. Hy beweeg deur “portals” van een dimensie na die ander en neem verskillende vorme aan van een dimensie na die volgende. Dalk bly hy selfs twee of meer kere op aarde in verskillende liggame of vorme. Binne-in hierdie dimensies mag daar dalk, soos op aarde, ‘n verloop wees, ‘n geskiedenis met tydsaanduidings wat deur die wesens van daardie dimensie geskep is. Hierdie dimensies is egter onafhanklik en totaal verskillend van mekaar. Wat in een dimensie gebeur, het geen relevansie in ‘n ander nie. Dis hoekom daar geen konsep van tyd vir die bewegende “power pack” is nie.ENERGIEBAL

Is die hemel of hel een van hierdie dimensies? Soos in Monopolie. Go to jail – of dan nou hel/hemel.

Ja, ek wonder sommer. Maar hoe sal ons nou weet?

Haai wag, dis teetyd! Wel, ten minste hier waar ek nou is. Ek en my “power pack”. Op hierdie spesifieke tydstip…  Ag, vergeet dit!

HOE VREEMD IS “VREEMDE” VERSKYNSELS?

outer body experience

Ek onthou twee voorvalle, as kind, waar my liewe ma baie ontsteld was. Ek moet benadruk dat my ma ‘n diep gelowige mens was wat haar nie met “nonsens” opgehou het en nie bekend daarvoor was dat sy kluitjies sou bak nie. Veral nie om aandag te soek nie.

Toe ek die oggend wakker word, het ek haar in ‘n toestand by die kombuistafel aangetref. Ek was nog in die laerskool en dit is dus te verstane dat sy my aanvanklik nie met sulke goed wou opsaal nie. Pa was egter by die werk en ek dink sy het iemand gesoek om mee te gesels. As oudste kind was ek op daardie stadium al dikwels haar klankbord.

“Ek het myself laasnag op die bed sien lê, langs jou pa,” het sy huiwerig begin toe ek haar vra wat fout is. “Ek het gesweef en kon myself op die bed sien lê slaap.”

“Was dit ‘n droom?” het ek skepties gevra.

“Dis wat ek nie weet nie. Alles was so duidelik. Ek was bang en wou wakker word, maar kon nie.” Haar hande het liggies gebewe en dit het gelyk of sy wou huil. “Ek het probeer skreeu, maar kon nie ‘n geluid uitkry nie.”

Nie baie lank daarna nie het dit weer gebeur en weer het dit dieselfde reaksie by Ma ontlok. Groot ontsteltenis.

Ek het in die biblioteek gaan oplees en gesien dat daar baie opgetekende gevalle van buite-liggaam ervarings was. Dit het Ma egter nie gemakliker daaroor laat voel nie.

Sy het haar ervaring met niemand anders bespreek nie. “Die mense sal dink ek word gek.”

Ek is, soos my pa en ma was, ook een van daardie skeptiese mense wat altyd wonder oor hierdie “onverklaarbare” goed. Voordat ons dit nie eerstehands beleef of gesien het nie, neem ons dit met ‘n knippie sout. Maar ek is oop vir oortuiging. Dalk soos Tomas van die Bybel.

Jare later het ek ‘n pen verloor waaraan ek baie sentimentele waarde geheg het. Dit was ‘n silwer Parker wat ek by iemand baie spesiaals gekry het. Ek was baie ongelukkig oor die verlies. Een nag droom ek van die pen en sien duidelik waar hy is – op die mees onwaarskynlikste plek by die werk. Die volgende oggend is ek vroeg by die werk en loop eerste ding, ietwat skepties, na daardie plek toe. Ek is egter nuuskierig en, moet ek erken, hoopvol steek ek my hand in die gleuf in. Ja, ek vat toe die pen raak.

Soos reeds vermeld, was my pa selfs nog meer skepties oor hierdie dinge as ek. Enkele maande voor sy dood, neem Ma vir hom sy oggendkoffie in die bed – en tref hom verwese en in trane aan (om Pa in trane te sien was op sy eie ‘n vreemde verskynsel).

Hy kon nie dadelik praat nie, maar na ‘n ruk kom dit stamelend: “Hulle was hier, die drie van hulle”.

“Waar was wie, my lief?” wou Ma weet.

“Net daar by die voetenent van die bed… die drie…” Verder kon hy nie kom voordat emosies weer die oorhand gekry het nie. Ma het gedink om hom maar te los – hy sou wel later vir haar vertel.

Enkele weke later, kort voor sy dood, is Ma saam met Kleinsus winkels toe. Terug by die huis tref hulle vir Pa op die sitkamerbank in dieselfde toestand as daai oggend in die bed aan.

“Hulle was weer hier…” is al wat hy baie emosioneel kon uitkry.

Hy is dood sonder dat ons weet wie hom besoek het.

IMG_4912

Enkele jare later is ek en Vroulief in die vliegtuig van Duitsland af op pad Engeland toe. Kort na opstyging, let ek ‘n vreemde ligbal langs die vliegtuig op. My onmiddellike reaksie is dat dit ‘n weerkaatsing in die klein, ronde venstertjie moet wees en kyk rond om die oorsprong van die weerkaatsing te sien. Ek sien niks. Ek wys vir Vroulief die bal, so groot soos ‘n wasmasjien  en so half in ‘n ronde wolkie gehul. Sy, en so ook ander mense, sien hom ook. Die bal bly langs die vliegtuig. Later beweeg hy vorentoe, weer terug en toe onder die vliegtuig in. Toe is hy weg. Ek kan myself steeds skop dat my selfoon bokant my kop in die bagasierak was.

Ek het vir baie jare oor hierdie bal gewonder en het my eie verklarings probeer kry. Eendag lees ek toe van balvormige weerlig – ‘n rare fenomeen wat, na bewering, al deur mense waargeneem is. Dit word normaalweg met donderstorms geassosieer, maar die lig glim baie langer as die blitsige weerligstraal. Op die internet is daar selfs video’s van sulke balle. Ek wonder nou of statiese elektrisiteit, toe die vliegtuig so deur die wolke beweeg het, nie dalk die ligbal kon veroorsaak het nie.

So wonder ek oor baie goed. Soos daai ou huurhuis waar ons beslis nie alleen was nie – die een waar die jong verpleegster, kort voordat ons daar ingetrek het, selfmoord gepleeg het. En daardie dringende drang wat my forseer het om af te trek om die bande na te gaan, eendag toe ons hele gesin op reis was. Ek trek langs die pad af en sien toe dat een van die bande ‘n yslike blaas gevorm het en op die punt was om te bars. Ek wonder ook oor daai aand toe ek nog in die hoërskool was en ek alleen by die huis  op my bed na die Top Twenty lê en luister het. Ek hoor toe duidelik hoe die kombuisdeur oopgaan (maar nie weer toegaan nie), iemand teen die kombuisstoel stamp, iets soos ‘n bos sleutels op die tafel gooi en by die voordeur uitgaan. Die voordeur is met ‘n slag toegeslaan. Toe ek gaan kyk of dit die ander huismense is wat terug is, is daar niemand nie. Die agterdeur is steeds gesluit, die stoele staan netjies en die voordeur is op knip. Ek weet ek was wawyd wakker. Die huismense het eers later teruggekom.

Daar was ook die kloppe aan die deur, drie voorvalle, die aand voordat nabyfamilie dood is. Ons het elke keer om die kombuistafel gesit en almal het die klop aan die agterdeur gehoor. Ma het nog gesê ek moet versigtig wees toe ek opstaan om die deur oop te maak. Daar was niemand. Drie keer het dit gebeur, ja.

O ja, en Les, ons 81-jarige buurman in ‘n vorige blyblek van ons hier in Engeland. Hy het alzheimersiekte gehad en nie aldag geweet wat rondom hom aangaan nie. Een oggend word hy wakker met ‘n dringendheid wat hom jaag om by sy beste vriend, Allan, in ‘n naburige dorpie uit te kom. Sy vrou, Dorothy, het verpligtinge gehad en belowe hom dat hulle die agtermiddag daarheen kan ry. Sy het besig geraak en later besef dit is baie stil. Les was skoonveld. Sy bel haar seun, wat dadelik kom. Dorothy het net ‘n gedagte dat hulle na die buurdorpie toe moet ry. Nie ver van Allan se huis af nie, tref hulle vir Les aan – flink op pad na sy vriend toe. Hulle laai hom op en ry na Allan toe.  Les is verpletter toe hulle die nuus hoor. Allan is ‘n halfuur tevore skielik aan ‘n hartaanval dood. ‘n Maand later het Les sy vriend gevolg.

Ek is steeds skepties en soek logiese verklarings. Soms sukkel ek.

Wonder julle ook so oor die goed?

DSCN9037(1)

SUPERMARK-RILLERS

Ek’s ‘n dapper man, kyk hoe stap ek deur die mark …
Vanoggend kry ek hulle weer daar – sommer vroegdag al. Hulle is altyd daar, in die supermark.
 
Ek sê en doen (gewoonlik) niks, maar vroulief ken al, na vele sakke sout, my liggaamstaal. “Bedaar, André, bedaar.”
 
Daar is ‘n spiertjie in my wang wat dadelik spring wanneer ek hulle teëkom. Die intensiteit en frekwensie van die spierspringery hang net af van watter een van die mense ek raakloop. Gewoonlik is hulle egter almal daar en teen die tyd dat ons by die kassiere kom, lyk ek soos Chief Inspector Dreyfus in die Pink Panther-flieks.
 
Ek verwys natuurlik na daardie mense wat ‘n vinnige besoek aan die supermark tot kort voor ‘n beroerte kan laat draai.
 
Vanoggend gryp ek ‘n klein trollie, want ek is (dalk altyd?) haastig en het min goedjies om te kry. Die spiertjie spring liggies en net een keer toe ek sien hoe ‘n oorgewig ou – middeljarig – gebukkend oor sy trollie hang met sy arms gesteun op die handvatsel. Ek sê niks, maar ek dink: “Nee man, loop regop – mens is nie so lamlendig nie,” veral toe hy heel behendig rek om ‘n 24-pak bier in sy trollie te laai.
 
In die katkosgang af hoor ek nog ‘n ou sommer van ver af en Wangspier spring sommer twee keer. Sjloef-sjloef kom hy agter sy trollie aan geskuifel. Die sleepvoet-geluid laat my ore suis en my vel vol knoppies uitslaan soos die meisies s’n, destyds, in die klas wanneer juffrou Coetzee se lang naels per ongeluk oor die swartbord geskuur het. Of soos vroulief wanneer sy die roomys se houtstokkie aflek. “Tel op jou voete, tel tog net jou voete op!”
 
Die spiertjie begin warm raak toe ek die ouer man, met sy trollie dwars in die middel van die gang, sien. Hy staan daar voor die koekierak soos iemand wat verdwaal is, besluiteloos, met ‘n uitdrukking van pyn op sy gesig – mond oopgesper, skrefiesoë gly oor die pakkies voor hom. Kry ‘n ander bril, Oom – daai bifocals werk nie meer vir jou nie.
 
Terwyl ek ewe geduldig (mos) wag dat hy sy trollie uit die pad kry, spring wangspier in overdrive toe die vyfjarige klein blikskottel, wat luidkeels aandring om die trollie te stoot, my hakskene vir die derde keer stamp. “Be carefull,” kom dit vir ‘n derde keer van sy ma af terwyl haar kyk in my rigting insinueer dat ek dalk te stadig beweeg. Ek beduie na die trollie voor my en in my kop begin woorde vorm wat ek net-nou, wanneer ek alleen in die kar is, sal uitlaat.
 
Behalwe ook vir die ouens wat ‘n appel loop en eet en die stronk op ‘n blikkie ingelegde worsies gaan wegsteek, die rakpakkers wat die gang blokkeer, die gillende kinders, die koffie wat na ‘n ander rak verskuif is, die twee ou tannies wat in die middel van die gangetjie resepte uitruil …(spiertrek!) … is daar niks waarvoor ek in ‘n supermark skrik nie.
 
Ek dink ek word ‘n grumpy ou man.